Zoals we van onze goede vriend Wittgenstein reeds leerden zijn, “De Grenzen van onze taal, de grenzen van onze wereld.” Juist daarom reikt het IPW ook dit jaar weer de Kalibreerbokaal uit voor de Beleidsterm Van Het Jaar 2013!

Immers, afgaande op de de schier oneindige stroom nieuwe beleidstermen, leven we vandaag in een grenzeloze wereld. De “decentralisaties”, de “transitie” en de “transformatie” veranderen ministeries en gemeentehuizen in alfabetische fruitautomaten der etymologie. “doordecentraliseren” (voordat de decentralisaties een feit zijn), “recentraliseren” (voordat de decentralisaties een feit zijn) en “doorzettingsmacht” (voordat de machtslocus überhaupt bepaald is) zijn daar de meest pregnante voorbeelden van. In een land waar vernieuwing toch vooral verbale vernieuwing is, koestert de jury die ontwikkeling.

En u ook, zo blijkt uit uw enthousiaste inzendingen. Natuurlijk nomineerde u massaal de “participatiesamenleving”. Dat een beleidsterm het zelfs tot nationaal woord van het jaar in de Van Dale-verkiezing heeft weten te schoppen, ziet de jury als een bevestiging van haar vermoeden dat de beleidsterm bezig is aan een krachtige opmars in de wereld der esthetische terminologie. “eigenkracht,” “burgerkracht”, “samenredzaam” en “zelfredzaam” werden ook veelvuldig genomineerd. Maar juist omdat dat ook in 2012 gebeurde (toen het begrip “onnodige zorg” won) besloot de jury de termen van de nominatielijst te schrappen. Ze waren en zijn niet “2013” genoeg.

De meer prozaïsche kant der decentralisaties deed u ook veelvuldig nomineren. Speciale attentie verdient de woordenschat die u opgroef rondom het woord “frictie”. Zo passeerden “frictiebudget”, “frictiekosten”, “frictiestress”, “frictiefictie”, “frictiebijstelling”, “frictierisico”, “frictieaanpassing”, “frictiemededogen”, “frictieloos”, en “frictievaardig” de beleidsjargonrevue. Ook allerhande arrangementen achtte u nominatiewaardig. Met name het “transitiearrangement”. In overleg met de Commissie Geluk heeft de jury echter besloten de term van de nominatielijst te schrappen, totdat die daadwerkelijk met enige substantie gekregen heeft. Wellicht biedt 2014 kansen.

Een speciale categorie nominaties in het jaarlijks uitdijende beleidslexicon, vormt de beleidstautologie; een dubbelzegging die paradoxaal genoeg het ineffectieve karakter van de overheid lijkt te moeten verhullen. Wij noteerden “prestatiegericht werken, resultaatgericht werken, zaakgericht werken, gebiedsgericht werken, wijkgericht werken, klantgericht werken, marktgericht werken, en, last but not least, burgergericht werken” en vermoeden dat de hele “Lean-rage” (potentiele nominatie voor volgend jaar) daar mede-debet aan is. Desondanks is de jury dankbaar dat er niet alleen gewerkt wordt aan de publieke zaak, maar anno 2013 ook opbrengst gericht gewerkt wordt!

Afijn, dan de pareltjes die de jury u niet wil onthouden!

Instandhoudingsritten

Afgeschreven treinen af en toe een rondje laten rijden zodat ze niet verroesten

Reparatiewetgeving

Onverwachte negatieve effecten door gebrekkige wetgeving compenseren met nieuwe wetgeving (Zie ook: wetgevingsaccumulatie)

Kostendelersnorm

Norm die uitdrukt dat mensen kosten delen (en daardoor minder geld en dus minder bijstand nodig hebben).

Scharrelambtenaar

Ambtenaar die het ministeriële dan wel gemeentelijke beleidsbastion verlaat om samen met burgers publieke problemen op te lossen.

Familieparticipatie

Familieleden die familiedingen doen, door de ogen van een beleidsmaker

Extramuraliseren

Het omgekeerde van intramuraliseren.

Denivellering

Verzelfstandige vorm van het spiegelbeeld van het werkwoord nivelleren.

Maar natuurlijk kan er maar een de winnaar zijn. Terug naar Wittgenstein en zijn wijze woorden. De grenzen van onze taal beperken onze wereld. Met die gedachte in het achterhoofd kon de jury eigenlijk maar één term tot winnaar uitroepen. Een beleidsterm in the parlance of her times. De term duidt precies de beleidswereld van vandaag de dag. Een beleidswereld die gekenmerkt wordt door politieke idealen die nog moeten landen in de uitvoering. Een beleidswereld die klem zit tussen Haagse belangen en lokale risico’s. Een beleidswereld waarin in niets is wat het lijkt en waar enige consistente theorie over wat decentraliseren eigenlijk is, vooralsnog lijkt te ontbreken. De beleidsterm van het jaar 2013 is dan ook niet uitzonderlijk mooi, al maakt de assonantie iets goed. Wel is de term typerend voor het jaar 2013, zoals we het ons over vele decennia zullen herinneren. Immers, was het doel van de decentralisaties niet vooral ook om maatwerk mogelijk te maken? Omdat juist dat beter voor burgers was, maar vooral ook omdat juist maatwerk goedkoper was? We houden u niet langer in spanning! De beleidsterm van het jaar 2013 is geworden:

MAATWERKCOMPENSATIE

Gebruikt u de komende diners met uw naasten vooral om invulling aan de term te geven. Wij vernemen uw interpretatie graag via @publiekewaarden #BTvhJ.

Wij feliciteren Maarten Bening met zijn nominatie en zorgen dat er snel een IPW-boekenpakket zijn kant op komt!

Rest ons u namens de jury u fijne dagen te wensen. Over de uitslag kan uiteraard gecorrespondeerd worden.

Harry Kruiter

Eelke Blokker

Albert Jan Kruiter