Je leven op de kop

Mensen die door een ongeluk of ziekte een chronische handicap hebben opgelopen ervaren na een revalidatietraject nog te vaak drempels om weer mee te doen. Eenmaal thuis wordt pas echt duidelijk wat er allemaal veranderd is. Voor henzelf, maar ook voor partners, kinderen of andere naasten ligt het leven op z’n kop. Het lukt mensen niet meteen om op eigen kracht of met eigen netwerk het leven weer op de rit te krijgen.

Vaardigheden en routines van vroeger werken vaak niet meer. En je krijgt ongevraagd ook te maken met allerlei instanties en voorzieningen. Bovendien wordt er anders naar je gekeken dan voorheen. Mensen hebben het gevoel aan de zijlijn te staan en komen daardoor in een sociaal en maatschappelijk vacuüm terecht, ook wel het ‘zwarte gat’ na de revalidatie genoemd.

Het gevolg is dat deze mensen minder meedoen dan wenselijk en mogelijk. Dit belemmert echte participatie in werk, vrijetijdsbesteding, sociale netwerken en maatschappelijke rollen.

Sociaal Maatschappelijk revalideren

Leven met een beperking vraagt om een nieuwe kijk op het leven. Om mee te blijven doen, zijn aanvullende vaardigheden en gewoontes nodig. Dit vergt initiatief, creativiteit, aanpassingsvermogen en het ontdekken van nieuwe kansen en mogelijkheden.

Meedoen met een handicap is niet vanzelfsprekend. Je kunt het wel leren! In een trainingsprogramma dat inzet op sociaal maatschappelijk revalideren, ontdekken mensen hoe ze hun leven binnen twee tot drie jaar weer op de rit krijgen. De touwtjes weer zelf in handen. Een voorbeeld hiervan is het programma: Sneller Onbeperkt Meedoen.

Tijdens deze training verkennen en verleggen deelnemers hun grenzen. Het gaat hierbij om een training in het echte leven, individuele coaching, ondersteuning door ervaringsdeskundigen en leren van en met elkaar. Gericht op de thema’s die op dat moment voor iemand belangrijk zijn. Daarbij mag ook iemand uit de directe omgeving aansluiten om het programma samen te volgen.

Actieonderzoek 'Je kunt veel meer dan je denkt'

Het Instituut voor Publieke Waarden onderzocht voor Sneller Onbeperkt Meedoen wat deelname aan dit programma inwoners met een beperking oplevert en welke maatschappelijke kosten hiermee bespaard kunnen worden. Dit heeft geresulteerd in een bundel van elf persoonlijke verhalen van mensen die de mogelijkheid hebben gekregen om sociaal te revalideren. Harry Kruiter, actieonderzoeker van IPW, ziet dat het programma deelnemers weer vooruit helpt: 'Vaak duurt het zo’n vijf tot zeven jaar om de draad weer volledig op te pakken. Met Sneller Onbeperkt Meedoen kan dit proces aanzienlijk versneld worden. Sommige mensen zijn na twee tot drie jaar weer volledig in staat om deel te nemen aan werk, sport of sociale activiteiten.'

De verhalen laten ook zien hoe moeilijk het kan zijn om passende zorg te regelen: 'Er is heel veel mogelijk in onze verzorgingsstaat, maar in alle verhalen zien we nog vaak terug dat kostenbeheersing de overhand krijgt. Ook is deze groep bijzonder veel tijd kwijt aan het organiseren van toegang tot zorg, hulp, ondersteuning en voorzieningen. Terwijl zij hun tijd en energie nodig hebben voor andere uitdagingen in hun leven.' In aanvulling aanvulling op het traject Sneller Onbeperkt Meedoen kregen deelnemers daarom ook een introductiecursus Doorbraakmethode. 'Dat kan helpen. Zeker omdat we zien dat ze na een traject Sneller Onbeperkt Meedoen vol energie zitten en veel beter weten wat ze echt nodig hebben.'

De elf verhalen en een analyse van het actieonderzoek vind je terug in de publicatie 'Je kunt veel meer dan je denkt - Leren investeren in mensen met een handicap'. Deze publicatie kun je hieronder doorbladeren of downloaden.